Tuyển Tập 10 Bài Thơ Hay Và Đặc Sắc Để Đời Của Phan Chu Trinh

0
19

Phan Chu Trinh (Nhâm Thân 1872 – Bính Dần 1926), hiệu Tây Hồ, biệt hiệu Hy Mã, sinh ngày 9 tháng 9 năm 1872 ở làng Tây Lộc, huyện Tiên Phước, phủ Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam (nay là thôn Tây Hồ, xã Tam Lộc, thị xã Tam Kỳ tỉnh Quảng Nam).

Cha ông là Phan Văn Bình giữ một chức võ quan nhỏ, sau năm 1885 theo phong trào Cần Vương trong tỉnh, làm chuyển vận sứ phụ trách việc quân lương. Sau khi kinh thành Huế thất thủ (1885), ông theo cha, tập luyện võ nghệ, bắn cung, cưỡi ngựa. Năm cha mất, Phan Chu Trinh mới 16 tuổi, gia đình phải dựa vào sự lo liệu của người anh cả. Năm 1892, ông đi học, bạn cùng học là Huỳnh Thúc Kháng kém ông 4 tuổi. Ông nổi tiếng học giỏi.

Thơ của ông cũng thể hiện rõ nét sự hào hùng và lòng yêu nước nồng nhiệt, và sau đây là chùm thơ tổng hợp 10 tác phẩm thơ hay nhất của Phan Chu Trinh, mời các bạn cùng xem qua và thưởng thức những dòng thơ hay nhất của Phan Chu Trinh sau đây:

1, Đập Đá Ở Côn Lôn

Làm trai đứng giữa đất Côn Lôn,
Lừng lẫy làm cho lở núi non.
Xách búa đánh tan năm bảy đống,
Ra tay đập bể mấy trăm hòn.
Tháng ngày bao quản thân sành sỏi,
Mưa nắng càng bền dạ sắt son.
Những kẻ vá trời khi lỡ bước,
Gian nan chi kể sự con con.

Làm ở Côn Lôn năm Đinh Mùi (1907).

2, Hòn Côn Lôn Bài 2

Thương tang dời đổi mấy thu đông,
Cụm núi Côn Lôn đứng vững trồng.
Bốn mặt giày vò oai sóng gió,
Một mình che chở tội non sông.
Cỏ hoa đất nảy cây trăm thức,
Rồng cá trời riêng biển một vùng.
Nước biếc non xanh thiêng chẳng nhẽ,
Gian nan xin hộ bước anh hùng.

3, Chí Thành Thông Thánh

Thế sự hồi đầu dĩ nhất không,
Giang sơn vô lệ khấp anh hùng.
Vạn gia nô lệ cường quyền hạ,
Bát cổ văn chương thuỵ mộng trung.
Trường thử bách niên cam thoá mạ,
Cánh tri hà nhật xuất lao lung?
Chư quân vị tất vô tâm huyết,
Thí hướng tư văn khán nhất thông.

Dịch nghĩa:

Việc đời nhìn lại thấy chẳng còn gì,
Sông núi không còn nước mắt để khóc các bậc anh hùng.
Muôn nhà làm tôi tớ dưới ách cường quyền,
Nhiều người đang ngủ mê trong giấc mộng văn chương bát cổ.
Suốt cả trăm năm chịu người mắng nhiếc,
Lại biết ngày nào mới thoát cũi sổ lồng?
Các anh chưa hẳn là người không tâm huyết,
Thử lấy thơ này mà xem từ đầu đến cuối.

Bản dịch của Điệp Luyến Hoa:

Thế sự quay đầu chỉ thấy không,
Giang sơn ai kẻ khóc anh hùng.
Vạn dân nô lệ cho người dắt,
Tám vế văn chương gửi giấc mòng.
Nếu mãi chịu cam lời thoá mạ,
Ngày nào ra khỏi chốn lao lung?
Các anh đâu phải không tâm huyết,
Xin đọc mấy lời chút cảm thông!

Bản dịch của Đào Văn Hội:

Cuộc đời ngoảnh lại vắng không,
Giang sơn nào khóc anh hùng được đâu;
Cường quyền dậm đạp mái đầu,
Văn chương tám vế say câu mơ màng,
Tháng ngày uất hận đành cam,
Sổ lồng tháo cũi biết làm sao đây?
Những ai tâm huyết vơi đầy,
Dốc lòng văn đạo, thơ này thấu cho.

4, Cảm Tác

Gió, tố, dông, mưa đổ lộn phèo,
Trời già chi nỡ thắt khi eo.
Gẫm mùi trung hiếu nên cay đắng,
Giở túi văn chương đã mốc meo.
Bọn điếm lăng xăng lo chợ cháy,
Con hoang lơ lửng khóc cha nghèo.
Non cao bể rộng mênh mông cả,
Mặc sức bơi chơi, mặc sức trèo.

5, Khấp Dương Tú Tài Mộ

Thanh sơn bích thuỷ ủng cô phần,
Phong vũ thiên nhai khấp cố nhân.
Vị cảm tận tình quyên huyết lệ,
Hồi đầu quốc thổ chính trầm luân.

Dịch nghĩa:

Non xanh nước biếc ôm lấy nấm mồ lẻ loi,
Mưa gió nơi chân trời khóc người cũ.
Chưa dám hết lòng tuôn nước mắt bằng máu,
Nhìn về đất nước chính đang ở trong cảnh chìm đắm.

Bản dịch của Huỳnh Thúc Kháng:

Non xanh nước biếc nấm mồ côi,
Mưa gió thương ai một góc trời.
Chưa dám hết lòng tuôn nước mắt,
Ngoảnh về nước cũ vẫn chơi vơi.

6, Xuất Đô Môn

Luy luy thiết toả xuất đô môn,
Khảng khái bi ca thiệt thượng tồn.
Quốc thổ trầm luân dân tộc tuỵ,
Nam nhi hà sự phạ Côn Lôn.

Dịch nghĩa:

Gông xiềng mang nặng, ra khỏi cửa đô thành,
Buồn hát một cách khảng khái, lưỡi vẫn còn.
Đất nước đắm chìm, dân tộc tiều tuỵ,
Nam nhi chuyện gì mà sợ Côn Lôn.

Bản dịch của Phan Khôi:

Mang xiềng nhẹ bước khỏi đô môn,
Hăng hái cười reo lưỡi vẫn còn.
Đất nước hãm chìm dân tộc héo,
Làm trai chi sá thứ Côn Lôn.

7, Một Trái Trăng Thu Chín Lỏm Lom

Vì ai ngày tháng giữ bom bom?
Để trái trăng thu chín lỏm lom.
Cuống ẩn mây lan tròn úc úc,
Màu ngời nước biếc đỏ lòm lom.
Hương trời thơm ngát người ao ước,
Sắc nước trong veo chúng ngợi om.
Nhón vói thang mây ta hái thử,
Ấy kia thằng Cuội chớ xom rom.

8, Phan Thiết Ngoạ Bệnh

Hựu hướng giang san tẩu nhất tao,
Tam Phan phong vũ trệ chinh bào.
Thử trung ý tự vô nhân thức,
Độc ngoạ tha hương thính hải đào.

Dịch nghĩa:

Lại định đi một vòng khắp đất nước,
Nhưng mưa gió vùng ba xứ Phan này cản áo khách đi đường.
Nỗi lòng ta lúc này không ai biết đến,
Nỗi tha hương, một mình nằm nghe tiếng sóng biển.

Bản dịch của Ngô Đức Kế:

Chạy khắp giang sơn một chuyến này,
Mưa cầm gió bắt phải nằm đây.
Biết mình nào có ai đâu tá?
Sóng bể nằm nghe réo suốt ngày.

9, Chí Thành Thông Thánh

Thế sự hồi đầu dĩ nhất không,
Giang sơn vô lệ khấp anh hùng.
Vạn gia nô lệ cường quyền hạ,
Bát cổ văn chương thuỵ mộng trung.
Trường thử bách niên cam thoá mạ,
Cánh tri hà nhật xuất lao lung?
Chư quân vị tất vô tâm huyết,
Thí hướng tư văn khán nhất thông.

Dịch nghĩa:

Việc đời nhìn lại thấy chẳng còn gì,
Sông núi không còn nước mắt để khóc các bậc anh hùng.
Muôn nhà làm tôi tớ dưới ách cường quyền,
Nhiều người đang ngủ mê trong giấc mộng văn chương bát cổ.
Suốt cả trăm năm chịu người mắng nhiếc,
Lại biết ngày nào mới thoát cũi sổ lồng?
Các anh chưa hẳn là người không tâm huyết,
Thử lấy thơ này mà xem từ đầu đến cuối.

Bản dịch của Điệp Luyến Hoa:

Thế sự quay đầu chỉ thấy không,
Giang sơn ai kẻ khóc anh hùng.
Vạn dân nô lệ cho người dắt,
Tám vế văn chương gửi giấc mòng.
Nếu mãi chịu cam lời thoá mạ,
Ngày nào ra khỏi chốn lao lung?
Các anh đâu phải không tâm huyết,
Xin đọc mấy lời chút cảm thông!

Bản dịch của Đào Văn Hội:

Cuộc đời ngoảnh lại vắng không,
Giang sơn nào khóc anh hùng được đâu;
Cường quyền dậm đạp mái đầu,
Văn chương tám vế say câu mơ màng,
Tháng ngày uất hận đành cam,
Sổ lồng tháo cũi biết làm sao đây?
Những ai tâm huyết vơi đầy,
Dốc lòng văn đạo, thơ này thấu cho.

10, Cờ Tướng

Một ông tướng lác đứng trong cung,
Sĩ tượng khoanh tay chẳng vẫy vùng.
Pháo giở hau cây nằm dưới góc,
Tốt đau năm chú đứng bên sông.
Lờ khờ cặp ngựa đi tam cố,
Lạc xạc đôi xe chạy tứ tung.
Đương cuộc ai xui mê đến thế,
Hoạ là tiên xuống giúp cho cùng.

5/5 - (1 bình chọn)

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây